Vitaliteitsverlof en je loon - wat bepaalt de cao?

Twee magazijnmedewerkers bespreken wat is vitaliteitsverlof, omringd door hoge stellingen vol dozen en een rolcontainer met toiletpapier.

Gepubliceerd op

19 nov 2026

Inhoudsopgave

Je wilt tijdelijk minder werken om ruimte te maken voor herstel, rouw of mantelzorg, maar op je loonstrook mag dat geen verrassing worden. Vitaliteitsverlof is meestal een afspraak uit je cao of bedrijfsregeling, al verschilt per regeling wie ervoor in aanmerking komt en wat er met je salaris gebeurt.

Een vrouw geniet van een kop koffie in een kantoor, denkend aan wat is vitaliteitsverlof. Collega's werken op de achtergrond.

De regeling hangt af van je cao of werkgever

  • Geen algemeen wettelijk verlofrecht: de voorwaarden staan meestal in een cao, arbeidsovereenkomst of bedrijfsregeling.
  • Doel: tijdelijk ruimte creëren voor vitaliteit, bijvoorbeeld bij rouw of mantelzorg.
  • Uitwerking verschilt: denk aan minder uren werken, een aangepast loon en andere pensioen- of vakantieopbouw.
  • Eerst controleren: vraag HR of je leidinggevende naar de regeling die voor jouw functie geldt.

Vitaliteitsverlof is geen vast wettelijk pakket

De naam klinkt alsof er één landelijke regeling achter zit. Dat is niet zo. De voorwaarden verschillen per sector en werkgever, dus alleen de term ‘vitaliteitsverlof’ zegt nog niet hoeveel tijd je krijgt of wat je salaris wordt.

Bijzonder verlof is volgens de Rijksoverheid niet algemeen wettelijk geregeld. Afspraken kunnen in je cao, arbeidsovereenkomst of bedrijfsreglement staan. Ik vind dat onderscheid belangrijk: een collega bij een andere werkgever kan dezelfde verlofnaam gebruiken, maar heel andere rechten hebben.

De cao bepaalt hoeveel je werkt en wat je ontvangt

Een regeling kan betekenen dat je tijdelijk minder uren werkt terwijl je een deel van je loon behoudt. De precieze verhouding is cao-afhankelijk, net als de gevolgen voor vakantie-uren en pensioen. Kijk daarom verder dan alleen het percentage loon.

Een concreet voorbeeld staat in de in 2026 algemeen verbindend verklaarde cao voor de Technische Groothandel. Daar geldt vitaliteitsverlof onder voorwaarden bij rouwverwerking na het verlies van een partner of (klein)kind, of bij mantelzorg voor een partner, (klein)kind of ouder. In die regeling werkt de werknemer 80% en ontvangt die 90% salaris; ook de opbouw van vakantie- en verlofrechten wordt aangepast. Dit voorbeeld geldt niet automatisch voor andere cao’s.

Reken bij een regeling met minder uren dus ook na wat er gebeurt met pensioen, vakantiegeld, toeslagen en de opbouw van vrije dagen. Een hoger loonpercentage vertelt niet het hele verhaal als andere arbeidsvoorwaarden tegelijk veranderen.

Een cao-voorbeeld laat zien waarom de details tellen

Stel, je werkt voltijds bij een werkgever die onder de cao voor de Technische Groothandel valt en je vraagt verlof aan voor mantelzorg. De cao koppelt die mogelijkheid aan een dienstverband van minimaal 80% van een voltijdswerkweek en, voor mantelzorg, aan een dienstverband van minimaal vijf jaar. Voldoe je aan de voorwaarden, dan is de regeling in dit voorbeeld 80% werken met 90% salaris.

Dat maakt het voorbeeld nuttig, maar ook makkelijk verkeerd toe te passen. Dezelfde cao sluit samenloop met andere verlofregelingen uit en laat een aanvraag weigeren bij een zwaarwegend bedrijfsbelang. Een algemeen verhaal over ‘vier dagen werken met bijna je hele salaris’ is dus geen veilige basis voor je eigen situatie.

Bij een afwijzing begin je bij de regeling zelf

Een afgewezen verzoek kan voelen als een dichtgeslagen deur, maar eerst moet duidelijk zijn welke regel de werkgever toepast. Bij vitaliteitsverlof bestaat geen uniforme aanvraagtermijn of bezwaarprocedure voor iedereen; die kan per cao of bedrijfsregeling verschillen.

Situatie Mogelijke oorzaak of gevolg Wat je kunt doen
HR zegt dat je geen recht hebt De cao stelt voorwaarden aan bijvoorbeeld dienstverband, reden of contractomvang. Vraag om de toepasselijke cao-bepaling en controleer of alle voorwaarden op jou van toepassing zijn.
Je verzoek is afgewezen vanwege de planning De regeling kan de werkgever ruimte geven om een aanvraag om een zwaarwegende reden te weigeren. Vraag om de reden schriftelijk en bespreek een andere ingangsdatum of werkindeling.
Je krijgt een lager loon of bouwt minder rechten op dan verwacht De gevolgen kunnen afhangen van de afspraken over loon, vakantie en pensioen. Vraag HR om een schriftelijke berekening van de gevolgen vóór je instemt.

Kom je er samen niet uit, leg dan de cao-bepaling, je aanvraag en de reactie van de werkgever naast elkaar. Je kunt advies vragen aan je vakbond, ondernemingsraad of een arbeidsrechtjurist. Gebruik geen termijn uit de regels voor gewone vakantiedagen alsof die vanzelf ook voor vitaliteitsverlof geldt.

Bespreek eerst het doel en leg daarna de afspraken vast

Een gesprek wordt vaak duidelijker als je benoemt welk probleem de tijdelijke aanpassing moet oplossen: bijvoorbeeld tijd voor mantelzorg of ruimte om na een verlies weer grip op het werk te krijgen. Bespreek daarna hoe lang de regeling duurt, op welke dagen je werkt en wanneer jullie bekijken of de afspraken nog passen.

Vraag om schriftelijke bevestiging van de afspraken over uren, loon, pensioen, vakantieopbouw en een eventuele einddatum. Bij een persoonlijke regeling buiten de cao om is die bevestiging extra nuttig, omdat mondelinge verwachtingen later uiteen kunnen lopen.

Laat de naam niet zwaarder wegen dan de voorwaarden

De praktische vraag is niet alleen of je werkgever vitaliteitsverlof aanbiedt, maar welke regeling precies voor jou geldt. Controleer de cao of bedrijfsregeling en laat de financiële gevolgen vooraf door HR bevestigen.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen juridisch advies. Bij een afwijzing of onduidelijkheid over je arbeidsvoorwaarden kun je je vakbond, ondernemingsraad of een arbeidsrechtjurist om advies vragen voordat je een besluit neemt.

Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden. Het materiaal is opgesteld met behulp van moderne analytische en taalhulpmiddelen (AI). Raadpleeg een deskundige voordat u een beslissing neemt.

Veelgestelde vragen

Er is geen algemeen wettelijk recht op vitaliteitsverlof. De voorwaarden staan meestal in je cao, arbeidsovereenkomst of bedrijfsregeling. Controleer daarom welke regeling voor jouw functie geldt en of die mantelzorg of rouwverwerking omvat.

Dat verschilt per cao of bedrijfsregeling. In het genoemde voorbeeld uit de cao voor de Technische Groothandel werkt een werknemer 80% en ontvangt die 90% salaris. Ook de opbouw van vakantie- en verlofrechten wordt aangepast, dus vraag HR om een berekening van de gevolgen voor jouw situatie.

Voor de regeling moet je dienstverband minimaal 80% van een voltijdswerkweek zijn. Bij mantelzorg geldt bovendien een dienstverband van minimaal vijf jaar. De regeling kan worden geweigerd bij een zwaarwegend bedrijfsbelang en kan niet samenlopen met andere verlofregelingen.

Vraag welke cao-bepaling of bedrijfsregel is toegepast en laat de reden van afwijzing schriftelijk bevestigen. Controleer of je aan alle voorwaarden voldoet en bespreek eventueel een andere ingangsdatum of werkindeling. Kom je er niet uit, vraag dan advies aan je vakbond, ondernemingsraad of een arbeidsrechtjurist.

Beoordeel het artikel

Beoordeling: 0.00 Aantal stemmen: 0

Tags:

cao vitaliteitsverlof mantelzorg pensioen

Bericht delen

Schrijf een reactie